تماشا

حاتمی‌کیا این بار هم به سراغ سوژه‌ای جالب از نگاه اجتماعی در سینمای جنگ رفته و نکته ظریفی را مورد توجه قرار داده است. عصر جدیدی از فرزندان ایرانی که نه تنها جنگ را درنمی‌يابند، بلکه به دلایلی، ژست مخالفت با آن را بیشتر می‌پسندند تا تفکر یا بررسی دوباره را.داستان، محوری امروزی دارد و از یک اردوی دانشجویی آغاز می‌شود که گروهی از دانشجویان رشته باستان‌شناسی در تپه‌های مناطق حفاظت شده جنوب کشور به دنبال عتیقه و زیرخاکی هستند.

شخصیت دختر که همه حوادث با او شکل می‌گیرد، با ارتباطی عاطفی با یکی از هم‌کلاسی‌هایش، بیانگر بر هم خوردن معادله‌های ارتباطی در عصر جدید است و به این بهانه، نفر چهارمی را وارد یک خانواده می‌کند.
در مقابل، پدر، عضوی که داستان را ادامه می‌دهد، بی‌توجه به گذشته و عقاید و به ضرورت زمان و مکان امروزی با موتور سیکلت به قلب بیابان زده تا گنجینه کشف شده خودش را به تنهایی ثبت کند.

در مقابل او، همسرش که محور آینده داستان بوده و حامی ثابت فیلم‌های حاتمی‌کیا است، در جدالی برای اثبات حق نسل دردکشیده‌‌های جنگ به مقابله با یکی از غنیمت‌برده‌‌ها رفته و حتی با برادر خود هم به درگیری می‌رسد.او بی‌واسطه و آشکار به سراغ دسته‌ای می‌رود که تنها از جنگ، غنیمت‌های آن و از معنویت، حرف زدنش را یاد گرفته‌اند.حاتمی‌کیا به خوبی، اشاره‌ای مستقیم به ناهنجاری‌ها و مشکلات پس از جنگ دارد که جامعه ما به خاطر عهدشکنی پدران خود دچار آن شد.او در این فیلم به خوبی اشاره کرد که تأثیر جنگ تنها به روح آن و اثر تجاوزگری دشمن پايان نمی‌يابد و مرثیه جنگ، واقعیت‌هایی است که باید آن را باور کنیم تا برای دیگران قابل لمس باشد.
جدایی نسل جدید و نسل گذشته در عقیده دفاع در برابر تجاوز و بحث‌های ایده‌آل‌گرایانه در نفی رشادت و ایثار در دفاع مقدس، محصول عهدشکنی کسانی است که پس از جنگ، از ماجراهای آن غافل شدند و بدن بیمار این خاک را که هم گنجینه دارد و هم مین، به روزگار و حادثه سپردند.
 حاتمی‌کیا، باز هم در این فیلم، گروه ریاکارهای متنفذ را به خوبی نشان داد تا بين ریاکاران از «کرخه تا راین» و «آژانس شیشه‌ای» تفاوتی نباشد و جسته، گریخته کارگردان به وجود با قدرت و ثروت رسیده آنها اشاره کند.
بیماری که در کنار جنگ پدید آمد و با رفتن جنگ باقی ماند و امروز، نسل جنگ و فرزندان آنها را به کام خود کشیده و با بهانه‌‌های گوناگون، توانسته است بر سریر قدرت و ثروت سوار باشد.